Dạo này có nhiều mom hỏi mình một câu giống nhau: “Sao bạn rèn bé nhanh vậy mà bé hợp tác ngoan thế?” Mình không dám nhận là “giỏi”, vì mỗi em bé mỗi khác. Nhưng nếu có một điều mình thấy đúng nhất qua hành trình rèn của bé nhà mình, thì đó là: mẹ sát luật đến đâu, con hợp tác đến đó. Và ngược lại, mẹ càng nương theo con, bữa ăn càng dễ kéo dài và rối.
Bé nhà mình thuộc dạng biếng ăn tâm lý nặng. Bé không ăn sữa dưới mọi hình thức, kể cả ti mẹ. Bé cũng không ăn dặm. Nói vậy để các mom hiểu: mình không “gặp ca nhẹ”. Nhưng bé lại lên rất nhanh sau vài ngày đầu, và mình tin điều đó đến từ việc mẹ đã làm đúng một số nguyên tắc nền tảng.
Hai đêm đầu, mình cũng tìm mọi cách để bù sữa. Mình xót con. Mình lo con đói. Nhưng sang đêm thứ hai, mẹ cứng rắn hơn: chỉ cho bình, không cho ti mẹ nữa. Và kỳ lạ là sang ngày thứ ba, bé đã ăn bình ngoan hơn hẳn. Mình chia sẻ chi tiết này không phải để các mom “cứng cho bằng được”, mà để nói rằng: đôi khi cái khiến con không hợp tác không phải vì con “bất trị”, mà vì mẹ chưa rõ ràng. Khi mẹ còn chừa nhiều lối, con sẽ chọn lối quen và lối dễ hơn.
Mình thấy nhiều mẹ rèn đến ngày 3–4–5 mà con vẫn chưa hợp tác, thường rơi vào hai điểm: một là mẹ chưa sát luật nên vô tình nương nhiều, hai là mẹ chưa bắt chuẩn được tín hiệu từ chối để rút bình đúng lúc. Rút không đúng, kéo dài bữa ăn, con càng rối và càng phản kháng.
Một điều nữa giúp mình rất nhiều là mình tạo cho con một “không gian bữa ăn” cực kỳ rõ ràng. Mỗi lần ăn, mình luôn chọn một vị trí cố định, một không gian tương đối yên tĩnh và quen thuộc. Mình không nói nhiều, không diễn, không “mời mời dụ dụ”, mà chỉ giơ bình trước mặt con để con nhận biết: tới giờ ăn rồi. Mình cố tạo một chuỗi thói quen lặp lại: bế vào đúng vị trí đó, đặt nằm đúng tư thế đó, quàng khăn vào cổ là chuẩn bị ăn. Làm đều như vậy, con sẽ quen. Khi con đói, con sẽ háo hức chờ ăn. Khi con không muốn, con cũng sẽ có tín hiệu từ chối rõ ràng ngay từ đầu, để mẹ xử lý đúng.
Nhiều mom hỏi: “Nếu cữ ăn trùng vào giấc ngủ thì sao?” Mình thường xử lý theo hướng rất thực tế: nếu cữ trùng giấc, mẹ có thể cho bé ăn sớm lên khoảng 30 phút để bé vào giấc không bị đói. Hoặc nếu bé đang ngủ ngon mà đến cữ, mẹ cho bé ngủ lố thêm 30 phút rồi dậy ăn. Mình cố gắng chỉ điều chỉnh trong một ngày thôi, và những ngày sau sẽ “áp” lại gần lịch sinh hoạt đã chọn để con không bị đảo nhịp lâu.
Sau vài ngày “đứng” lại được nền tảng, bé nhà mình bắt đầu ăn lên. Hiện giờ bé có thể ăn khoảng 800–1100ml sữa/ngày, kèm thêm 120ml bột dặm + 1/2 hộp váng sữa. Bé ăn được bằng nhiều loại bình và ai cho ăn cũng được. Có hôm đi quán cafe, chỉ cần mẹ trải gối, đặt con vào đúng “vị trí ăn” là con hiểu: tới giờ rồi, nằm im ăn. Mình kể vậy không phải để khoe, mà để các mom có niềm tin rằng: khi con hiểu luật và hiểu bối cảnh, con hợp tác rất tốt.
Một điều mình muốn nhắn thật lòng nữa: các mom đừng quá căng thẳng. “Cái bọn k răng” này cảm nhận tâm lý mẹ ghê lắm. Mẹ căng là con căng. Mẹ lo là con lo. Có những ngày con không ăn, mẹ chỉ cần bình tĩnh, vui vẻ, làm đúng luật, là con sẽ nhanh quay lại hơn. Mình chỉ thật sự lo lắng khi 3 ngày mà con chưa ăn đủ 300ml sữa/ngày.
Nhiều mom hỏi mình: “Nếu con không đủ 300ml trong 3 ngày liên tục thì làm sao? Không bù được sữa cho bé thì sao?” Mình thường nói các mom hãy nhìn dấu hiệu cơ thể trước khi hoảng. Mẹ quan sát xem bé đi tiểu mấy lần trong ngày, nước tiểu có vàng đậm như màu nước chè không, môi có khô không, khóc có nước mắt không. Nếu bé vẫn đi tiểu khoảng 4–5 lần/ngày, nước tiểu không quá đậm, khóc có nước mắt, thì mình tiếp tục rèn và theo sát. Còn nếu có dấu hiệu mất nước, mình sẽ dừng để bù nước, và bù đúng nghĩa “nước” chứ không chỉ sữa: bột loãng, cháo loãng, nước lọc, nước trái cây… tùy phù hợp từng bé.
Và một nguyên tắc mình luôn giữ, kể cả trong quá trình bù: tuyệt đối không ép con đến mức khóc. Con có thể ăn 5ml – 10ml cũng được. Dày cữ lên. Ăn lúc lim dim, lúc ngủ say. Ăn bằng thìa, xi lanh, cốc nhỏ… miễn là con không rơi vào trạng thái sợ hãi và phản kháng dữ dội.
Mình tin rằng rèn con cần kiên trì, nhưng kiên trì phải đi kèm với việc mẹ đọc được dấu hiệu để biết khi nào nên tiếp tục và khi nào nên dừng lại chờ đợt sau. Rèn không phải là “cố bằng mọi giá”, mà là đi đúng – và đi đủ tỉnh táo.
Chúc các mom vững tâm lý, sát luật, và sớm hái được quả ngọt theo cách của riêng bé nhà mình nhé.